(Singingtalent.vn) – nghệ sĩ Ưu tú này với giọng đọc truyền cảm, ám ảnh binh lính Mỹ trong chiến tranh, là một nhân vật lịch sử huyền thoại từng được Ngô Thanh Vân thể hiện trên màn ảnh.
Nghệ sĩ Ưu tú Trịnh Thị Ngọ – giọng nói khiến lính Mỹ “vừa căm ghét vừa nhung nhớ”
Nghệ sĩ Ưu tú Trịnh Thị Ngọ là nữ phát thanh viên huyền thoại của Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV). Bà từng khiến binh sĩ Mỹ ở Việt Nam “vừa sợ hãi vừa không thể rời tai khỏi radio”.
Sinh năm 1930 tại phố cổ Hàng Bồ, Hà Nội, Trịnh Thị Ngọ thi đậu tú tài Pháp và bắt đầu học tiếng Anh với cô giáo Hà Văn Vượng. Đam mê ngoại ngữ của bà nảy nở mạnh mẽ khi xem bộ phim Cuốn theo chiều gió; quyết tâm hiểu lời thoại gốc đã thôi thúc bà làm chủ tiếng Anh.
Năm 1955, bà gia nhập Đài TNVN khi chương trình phát thanh tiếng Anh đầu tiên được mở. Với vốn tiếng Anh thành thạo sau khi tốt nghiệp khoa tiếng Anh, Đại học Ngoại ngữ Hà Nội, Trịnh Thị Ngọ nhanh chóng trở thành phát thanh viên, biên dịch và biên tập viên.
Bước ngoặt sự nghiệp đến vào năm 1965, khi bà được giao phụ trách chương trình “Chuyện nhỏ với binh sĩ Mỹ” – một chương trình đặc biệt nhằm tác động tâm lý binh sĩ Mỹ đang tham chiến tại Việt Nam. Đây là sản phẩm hợp tác giữa Đài TNVN và Cục Địch vận (Tổng cục Chính trị, Bộ Quốc phòng).
Giọng nói điềm tĩnh, quyến rũ nhưng sắc sảo của bà phát đều đặn qua làn sóng radio vào ban đêm, mỗi lần mở đầu bằng câu: “Đây là Thu Hương, trò chuyện với binh sĩ Mỹ ở Nam Việt Nam…”. Ban đầu chương trình phát sóng 5-6 phút mỗi lần, hai lần mỗi tuần. Về sau, tăng lên 3 buổi/ngày, mỗi buổi 30 phút, phát thanh hàng trăm nghìn binh sĩ Mỹ.
Một đoạn phát thanh điển hình ngày 16/6/1967: “Chào các chàng lính Mỹ vô danh. Tôi thấy có vẻ như hầu hết các anh được cung cấp rất ít thông tin về diễn biến của cuộc chiến, lại càng không được một lời giải thích đúng đắn về sự hiện diện của các anh ở đây. Không có gì mơ hồ bằng việc được lệnh dấn thân vào một cuộc chiến để bị chết hoặc bị thương tật cả đời mà không có lấy một ý niệm mờ nhạt nhất về chuyện gì đang xảy ra.”
Nghệ sĩ Ưu tú Trịnh Thị Ngọ chia sẻ, biệt danh “Thu Hương” được bà chọn vì tên thật có hai dấu nặng, khó đọc với người nước ngoài. Tên này cũng là tên một người bạn thân mà bà yêu quý. Nhưng biệt danh đưa bà đến với huyền thoại là “Hanoi Hannah” – cái tên do lính Mỹ đặt để dễ nhớ, bà cũng được gọi là “Victor Charlie” (chơ chữ với ý nghĩa VC – Việt Cộng). Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng thân mật gọi bà là “Hannah Hà Nội” trong những lần gặp mặt.
Giọng nói của bà khiến lính Mỹ mê hoặc, đến mức nhiều người ví bà là “phù thủy” hay “nàng tiên cá.” Thậm chí có lính Mỹ từng thốt lên: “Hannah! Người là đấng tiên tri, phù thủy hay quỷ sứ?”
Nhiều binh sĩ Mỹ sau khi nghe những buổi phát thanh đã tìm mọi cách chống lại cuộc chiến tranh phi nghĩa và khao khát trở về quê hương. Tổng thống Mỹ John F. Kennedy từng thừa nhận: “Việt Cộng đã dùng một giọng nói đàn bà quyến rũ để làm lung lay tinh thần quân đội Mỹ ở Việt Nam.” Bộ Tư lệnh viễn chinh Mỹ thậm chí từng ra lệnh cấm binh sĩ nghe chương trình của “Hanoi Hannah”.
Ngày 30/4/1975, bà là người vinh dự đọc trực tiếp bằng tiếng Anh tuyên bố với thế giới: “Sài Gòn đã được giải phóng, đất nước Việt Nam đã hoàn toàn độc lập, thống nhất”.
Với sự đóng góp nhỏ bé của mình vào công tác của Đài TNVN, bà đã được Nhà nước tặng thưởng Huân chương chống Mỹ hạng nhất và danh hiệu nghệ sĩ Ưu tú năm 1993.
Sau giải phóng, bà theo chồng vào miền Nam, làm việc tại Đài Truyền hình TP.HCM. Dù không phải là một ngôi sao chính trị hay kinh tế, hình ảnh và câu chuyện của bà vẫn thường xuyên xuất hiện trên các tờ báo lớn như The New York Times, Life, L’Hebdo, People. Những bản thu âm giọng nói của bà vẫn được nhiều cựu binh Mỹ lưu giữ, như một ký ức khó phai về một cuộc chiến đầy ám ảnh.
Trịnh Thị Ngọ – Hanoi Hannah – mãi mãi là biểu tượng đặc biệt của cuộc chiến tranh Việt Nam, nơi một giọng nói có thể trở thành vũ khí làm thay đổi tinh thần cả một đạo quân.
Nguyên mẫu Hanoi Hannah do Ngô Thanh Vân thủ vai
Năm 2020, bộ phim Da 5 Bloods do đạo diễn Spike Lee thực hiện từng xây dựng hình ảnh nhân vật Hanoi Hannah do diễn viên Ngô Thanh Vân thủ vai. Phim xoay quanh chuyến hành trình trở về Việt Nam của bốn cựu chiến binh người Mỹ gốc Phi để tìm kiếm hài cốt của những người đồng đội đã hi sinh trong cuộc chiến.
Nói về những khó khăn khi hoá thân vào vai Hanoi Hannah – một nhân vật có thật trong lịch sử, Ngô Thanh Vân từng chia sẻ: “Cái khó nhất của Hannoi Hannah là giọng nói. Vì cô là một phát thanh viên vừa quyền lực, vừa thành thạo tiếng Anh qua những câu nói tuyên truyền vào thời đó.
Ngoài ra, cô là người Bắc mà còn cộng thêm phát âm tiếng Anh theo giọng Anh. Đây là hai điều khó khăn nhất mà tôi phải tập khi nhái lại giọng của cô. Tôi phải xin kịch bản và tập 3 tháng trước ngày quay.
Và tôi đã thu âm lại giọng của mình trong suốt thời gian tập để thấy sự khác biệt giữa giọng tôi và giọng Bác Ngọ. Tôi đã đọc nhiều giọng điệu khác nhau cho ông Spike Lee và nhờ ông hướng dẫn xem đâu là giọng ông cảm thấy thích hợp nhất”.
Mặc dù bộ phim gây ra nhiều tranh cãi về nội dung, nhưng sự xuất hiện của Ngô Thanh Vân với vai Hanoi Hannah đã gây chú ý. Tuy chỉ xuất hiện vỏn vẹn vài phút để thông báo cho những người lính về vụ ám sát Martin Luther King trên Đài Tiếng nói Việt Nam, nhưng Ngô Thanh Vân vào vai khá mượt mà với tạo hình gây ấn tượng.
Bà Trịnh Thị Ngọ tức Hanoi Hannah, cựu phát thanh viên Tiếng Anh của Đài Tiếng nói Việt Nam; nghệ sĩ ưu tú; Huy chương Vì sự nghiệp phát thanh qua đời ngày 30/9/2016 tại TP.Hồ Chí Minh, hưởng thọ 87 tuổi.
0 Nhận xét